Terug uit Palestina

Jerusalem, Rotskoepel op de Tempelberg

De twee oudste dochters zijn terug uit Palestina. Samen met een groep Limburgse jongeren zijn ze er 2020 jonge olijfbomen gaan planten. Olijfbomen staan symbool voor vrede en hoop. De aanplant kadert in de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties. Palestina heeft zich geëngageerd om met de internationale gemeenschap mee te strijden tegen de klimaatverandering.

Deze trip naar Palestina bood onze dochters ook de unieke gelegenheid om enkele historische plekken te bezoeken. Ik hoor dat ze ook heel veel interessante mensen hebben ontmoet en gevoetbald hebben met Palestijnse jongeren. Ze hebben er ongetwijfeld heel veel van opgestoken maar zitten vandaag alweer 'braafjes' op de schoolbanken.

smurrie

Tessenderlo, 7.00 uur a.m.

kerstrozen in de krokusvakantie

Net voor de zoveelste regenbui heb ik enkele kerstrozen gefotografeerd die her en der in onze tuin te vinden zijn. Er staan ook heel wat zaailingen in de borders. De meeste kerstrozen zijn enkelvoudige Helleborus orientalis - op de 'Double Ellen' na - maar er zitten ook enkele bijzonderheden tussen. De laatste foto is zo een Helleborus multifidis ssp. Hercegovinus en de gelige kerstroos is de bekende Helleborus x hybridus 'Yellow Spotted'. Het stinkend nieskruid (Helleborus foetidus) is nu pas uit de grond aan het kruipen en daar heb ik geen foto van. De heel zwarte H. orientalis 'Black' houden we al een vijftal jaren in een grote pot en hij bloeit elk jaar rijkelijk. Ik ben er fan van.

behangersbij

Neen, de behangersbijen zijn nog niet aan het vliegen. De bijgaande foto dateert van de voorbije zomer, toen de campanula's in bloei stonden. Maar het was gisteren dat er een bericht in mijn mailbox terechtkwam van de bijendeskundige van natuurpunt. Hij bevestigde dat het beest op de foto een behangersbij was.

Ik denk dat het om de grote bladsnijder gaat. Hiervan is geweten dat hij stuifmeel verzamelt in Campanula. De grote bladsnijder is ook de meest voorkomende behangersbij in onze contreien. De term "behangersbij" is een logische keuze want deze bij behangt de buitenwand van zijn kokervormig nest met blaadjes. Ook de cellen worden van mekaar gescheiden door kleine ronde stukjes van een blad. Wie rozen in zijn tuin staan heeft, zal zo'n ronde hap in de bladeren al wel eens gezien hebben.

Plezant is dat ik het lijstje van beestjes in de tuin nu weer kan aanvullen.

familiefoto

9 februari 2020, familiefeest .

vlnr: zoon Jo (23), Kristien (56), moeder (82), Ludo (57), Heleen (19), Loes (24), vader (82) en Sara (21)

... en als alles wat wil meezitten, vieren we dit jaar de diamanten bruiloft van mijn ouders.

Dennis

Het was storm Dennis die hier 2 lijsterbessen doormidden deed knakken. Geen echte verrassing want de aanwezigheid van de gele trilzwam wees erop dat ze vochten om te overleven. Deze natuurlijke opruiming zou het vermelden niet waard zijn, ware het niet dat 1 lijsterbes de klimboom was van onze intussen indrukwekkende witte Wisteria (blauwe regen). Alles lag op de grond. Ik heb nog geprobeerd om er iets nieuws van te maken maar het was onbegonnen werk. Met een drastische snoei heb ik de klimplant kunnen behouden maar hij moet nu wel van voor af aan opnieuw beginnen. Het gapende gat heb ik meteen opgevuld met de aanplant van een kriek, de Rheinische Schattenmorelle.

Momenteel zit ik met een berg hout dat verwerkt dient te worden. Er waren de stormen maar ook de overijverige 'boer' en de letterzetter zorgden voor extra werk. Een van de klussen die ik met al dat hout aan het uitvoeren ben, is het herstellen van onze ecoduct. Met de tijd rotten al die rolletjes boomstam en moeten ze worden aangevuld. Ook de takkenwallen in de tuin ga ik verder opbouwen. Ze breken de wind, zorgen voor wat extra privacy en de winterkoning bouwt er graag zijn nest in. Ik zag ook dat de kastanje omheining rond de zwemvijver hier en daar een rotte paal heeft (na 12 jaar dienst). Deze moeten vervangen worden. 

Bezigheden genoeg voor deze krokusvakantie. Als de zon nu nog voor wat lentekriebels wil zorgen dan ga ik er misschien nog goesting in krijgen.

ingeblikt

Eerder blogde ik dat ons laatste konijn een natuurlijke dood stierf. Vandaag brak ik de klinkervloer van het hok op evenals de betonnen borduren. De vrijgekomen ruimte werd met pluimhortensia's aangeplant, onder meer met 'Wim's Red', 'Phantom' en 'Mega Mindy'. Na de arbeid deden we een ronde door de tuin want er valt elke dag wel wat nieuws te zien. Zo verscheen hier de eerste aardhommel. De ene krokus na de andere werd bezocht.

De bovenstaande collage werd eveneens vandaag ingeblikt. De kerstrozen, toverhazelaars en sneeuwklokjes liet ik eens links liggen. Op de foto (linksboven met klok mee) zie je: Chaenomeles, bloemen van de gele kornoelje, bottels van een nieuwe roos (Rosa 'Bee Gold'), zaadverliezende zonnehoed, krokus en tenslotte de welriekende Lonicera fragrantissima.

vogeltelling

De zachte winter en het nog beschikbare voedsel in de natuur zorgen ervoor dat de typische wintervogels van onze tuin dit jaar niet present zijn. We treuren daar niet echt om want tenslotte gaat het niet om ons maar wel om de vogels. Ook zonder sijzen, kepen en koperwieken is er hier heel wat leven rond de voedersilo en het water. Heel veel pimpelmezen, koolmezen, vinken en huismussen. De boomklevers komen ook nog steeds langs (zie foto) en de twee zwarte mezen blijven trouw aan de aangeboden granenmix. Op de grond speurt een heggenmus naar wat eetbaars en een koppel houtduiven zorgt ervoor dat niks blijft liggen. Af en toe hangt er ook een roodborstje aan de voedersilo, huppelt er een winterkoninkje in het rond en landen er enkele merels. Zij pikken ook in de appelschijven tussen de gele kornoeljes. Tesamen een heel geanimeerd gedoe dat me veel kijkplezier biedt.

Dit weekend is het de vogeltelling van Natuurpunt en naar jaarlijkse gewoonte geef ik ook onze cijfers door.

nu dit weer

Onze aanpalende noorderbuur is een multigetalenteerde boer die vorige week alweer het beste van zichzelf heeft getoond. Deze keer geen gifspuiterij, mestinjectie, waterverspilling, uitroeiing van kieviten of verwaarlozing van beschermd patrimonium maar wel .... een grote ronde bomenverminking. We spreken hier niet over het wegsnoeien van overhangende takjes. Neen, hij heeft zichzelf het recht toegeëigend om met een hoogtewerker en kettingzaag diep in de aanpalende tuinen te penetreren en naar eigen (ontbrekend) inzicht andermans bomen en hagen te kortwieken. De onderstaande foto illustreert welke ravage er werd aangericht.

Silhouetbepalende takken werden binnen de omheining afgezaagd

Je zou tenminste verwachten dat er enige vorm van overleg en goedkeuring aan voorafgegaan is maar van zo'n details ligt hij blijkbaar niet wakker. Is het nu zo moeilijk voor de boeren om -zoals heel wat collega's al doen- naast opbrengstfixatie ook wat liefde voor de natuur en zorg voor het landschap te tonen? Waar haalt men het lef om andermans tuinen binnen te dringen en met een kettingzaag zomereiken, kastanjes en veldesdoorns te verminken? Deze modus operandi is uiteraard doelbewust gekozen. Wat omligt, ligt om. Een afgezaagde tak, kan er niet meer aangelijmd worden. Weg met de bomen, leve de Roundup-bestendige maïskolf!

Een verplichte cursus basismanieren, het zou voor veel boeren niet overbodig zijn.

thema-avond amfibieën

Misschien is dit wel iets voor jou? Natuurpunt Tessenderlo organiseert op donderdag 30 januari een thema-avond over amfibieën. "Van kikkerpoel tot paddenoverzet" belooft een fijne avond te worden over beesten die me altijd geïntrigeerd hebben. Zo planten de bruine kikker en padden zich hier jaarlijks met succes voort maar lukt het me niet om salamanders in onze -nochtans geschikte- waterpartijen te krijgen.

In 2012 kreeg ik tijdens een natuurwandeling bijna een beroerte door de massale slachtpartij van padden op de weg. Intussen is Natuurpunt Tessenderlo één van de koplopers in het overzetten van padden.

Nooit te oud om bij te leren, dus ga ik eens luisteren. Place to be: De Kriekel te Schoot (deelgemeente Tessenderlo) om 19.30 uur. Deelname is gratis, wel even vooraf inschrijven op natuurpunttessenderlo@gmail.com .

Dankzij de paddenoverzet worden dergelijke trieste taferelen ingeperkt.

winterharde vrouwtjes

Op en rondom de bloempjes van de mahoniestruik waren vandaag al zweefvliegen actief. De lekkere zon activeerde enkele snorzweefvliegen. Zo in putteke winter ... dat moet abnormaal zijn, dacht ik, maar hier las ik dat dit niet zo is. Slechts heel weinig zweefvliegen overwinteren in het volwassen stadium en de snorzweefvlieg is er zo eentje. Als je op een warme dag in de winter een snorzweefvlieg ziet, is dat een bevrucht vrouwtje dat haar beschut plekje verlaten heeft. En de mannetjes, die sterven voor de winter.

Snorzweefvlieg op winterbloesem

gele bloemenwolk

Winterjasmijn aan een regenpijp

Op drie plekken van de tuin hebben we winterjasmijn geplant. Het moet één van de allergemakkelijkste tuinplanten zijn want je hebt er totaal geen werk mee. Zowat elke tak die vruchtbare grond raakt, begint te wortelen en zo heb je er alwaar een plantje bij. Het is één van de bekende winterbloeiers - net als de toverhazelaars, Prunus subhirtella en Viburnum bodnantense - en hij doet dat heel uitbundig en opvallend. Eén van onze winterjasmijnen groeit rond de brievenbus en wandelaars staan er dezer dagen wel eens bij stil. "Amai, dat bloeit hier al" hoorde ik recent. Voor de Jasminum nudiflorum is het evenwel de normaalste zaak van de wereld dat hij in de wintermaanden in bloei staat. Voor wie graag in deze periode wat kleur heeft, is het een prima keuze.

in de hoek

Een telefoonboek, bestaat dat eigenlijk nog? Jawel, wij kregen hem vandaag in de brievenbus. De Witte Gids heet dat ding. Nog steeds. De vorige hebben we, denk ik, zo'n 2 of 3 maal gebruikt. Niet om iemand op te bellen maar wel om het juiste adres op te zoeken.... en natuurlijk... om te kijken of je er zelf nog in staat en of het nummer klopt. Bij de nieuwe was dit niet anders. Vooraleer doen te verdwijnen in de schuif boven de TV, zocht ik onze gegevens op. "Tessenderlo", de letter R .... en jawel, we staan ook in de editie 2020. Alles correct. Ik weet niet hoe met jou zit, maar wij hebben onze vaste telefoon nog al heeft dit een paar keer aan een zijden draadje gehangen. 

Dit jaar is er wel een ingrijpende verandering: wij staan er wel in maar eigenlijk niet meer tussen. Het moet zijn dat die van ons stout is geweest want ze hebben haar helemaal in de hoek gezet. Aan mij kan dat niet gelegen hebben.

De Witte Gids

groene inventaris

Op nieuwjaarsdag ben ik begonnen met al het levend plantgoed in onze tuin (30 a) te inventariseren. In 1990 is mijn schoonvader zaliger begonnen met de aanleg van de tuin en 30 jaar later blijkt hoe moeilijk het voor me is om al die dingen correct op naam te brengen.

Ooit hield ik die kastickets en naamkaartjes nog bij, maar intussen doe ik dit al lang niet meer en dat maakt die immense klus er niet gemakkelijker op. Via de blog, catalogi, bomengidsen en websites kom ik al een heel eind, maar af en toe is er een vraagteken. Al die variëteiten met soms een verwaarloosbaar verschilletje ook! Maar die inventaris moest ooit gebeuren want met het ouder worden, worden de gaten in mijn geheugen alleen maar groter.

Het resultaat van al mijn peinzen en opzoekwerk kan je terugvinden onder 'Planten', de knop naast 'Beesten'. Zoals je kan merken, ben ik er nog een hele tijd zoet mee. Eerst de bomen en heesters en de rest is voor later.

(Op de foto: rozenbottels in de maak)

op naar 2020

Beste wensen voor 2020

Het is een uitzonderlijk zachte laatste dag van het jaar. Op dit moment lopen de kinderen van het dorp van deur tot deur. Ze zingen een kort nieuwjaarsliedje, openen hun snoepzak en krijgen van de inwoners wat lekkers en hup, op naar de volgende deur.

In mijn kindertijd liepen in onze straat enkele honderden kinderen, vaak bibberend van de kou ondanks de warme mutsen en sjaals. Hier en daar werd je binnengeroepen om even aan de warme stoof gaan te zitten en wat warme chocolademelk te drinken. De 'verworven snoepbuit' stelde niet zo heel veel voor: koekjes met suikerglazuur, koetjesreep, nicnacjes, mandarijnen en appelsienen, heel soms een halve of een hele frank. Simpele dingen maar - en daar was het om te doen - vooral heeeeel veel. Zo zwaar was de zak dat ik dacht 'dit krijg ik nooit op' ... maar de zak was rapper leeg dan gedacht. Goed voor de tandjes was het zeker niet.

Tegenwoordig geven de mensen, als ze er nog voor thuis blijven, totaal andere dingen en dat heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat er nog nauwelijks kinderen op de been zijn. Jaar op jaar minder en minder zangertjes. Het lijkt erop dat de kinderen van tegenwoordig niet meer uitkijken naar een gevulde snoepzak. De kasten thuis puilen vaak zo al uit van chocolade, chipszakken, ijsjes, wafels en noem maar op. Nieuwjaarzingen valt ook zo slecht. De sint en kerstman zijn nog maar pas de deur uit.

Als ze dan toch nog willen stappen en "zingen", dan sparen ze hun energie voor in de namiddag. Dan kunnen ze in het tijdelijk verkeersvrij gemaakte centrum van het dorp hun slag slaan. Alle huizen tegen mekaar. Nauwelijks een poot te verzetten. Op een halfuur zingen ze hier meer bij mekaar dan op 2 uur slenteren in een langgerekte straat als de onze. Tradities hebben plaatsgemaakt voor een nuchtere, economische berekening. Zelfs de kleuters van tegenwoordig kunnen al een kosten-batenanalyse maken.

Ook sociale vervreemding heeft er mee te maken. Excuses hiervoor, de softie-zeurpiet in mij wordt even wakker. Gaan zingen? Een nieuwjaar wensen? Bij wie? Mensen kennen mekaar niet meer. De voordeur dient niet meer om open te doen maar om de anderen buiten te houden.

Toch houd ik me eraan om jullie allemaal een vredevol en gezond 2020 te wensen. Geniet van je familie en al het schoons rondom je. Blijf het opnemen voor de zwaksten en de kostbare dingen zonder stem: de natuur, de dieren en het leefmilieu. Laat je voordeur zijn werk doen. Ze sluit maar kan ook open.

schijnridderzwam

Geplukt exemplaar toont duidelijke trechtervorm

In de dikke strooisellaag van het gekapt dennenbos vond ik vandaag enkele groepen gekrulde en trechtervormige paddenstoelen. 't Is bijna nieuwjaar en dan doet dat toch vreemd aan om nieuwe paddenstoelen te vinden. Enig gezwam is mij niet vreemd maar het determineren van zwammen is voor mij nog steeds onzeker terrein. 

Verschijningsvorm in onze tuin

Tegenwoordig zijn er apps en webstekken die afbeeldingen automatisch op naam brengen en tegelijk de graad van zekerheid meegeven. De onderste foto e.a. groepsfoto's leverden onzekere resultaten op. Na het plukken van één paddenstoel en het uploaden van de detailfoto (zie boven) gaf waarnemingen.be 90% zekerheid: de roodbruine schijnridderzwam (vroeger trechterzwam). Wat leesvoer daaromtrent bevestigt dat de vruchtlichamen van deze zwam in de winter terug te vinden zijn.  Moest een kenner ter zake de determinatie kunnen bevestigen, zou me dat plezier doen. 

kleine knotswesp

Zodra het bijtje het bamboestokje verlaat, dringt de kleine knotswesp binnen.

Deze waarneming van de "kleine knotswesp" dateert van 26 juni 2019 maar de determinatie werd nog niet zo lang geleden bevestigd door iemand van waarnemingen.be. Zonder volledige zekerheid wil ik niks op het internet zwieren vandaar. Ik trof op een hete dag een vijftal aan in ons bijenhotel waar metselbijen op dat moment eitjes aan het leggen waren.

De kleine knotswesp parasiteert o.m. op tronkenbij. Door het indringen van de bamboestokjes door de kleine knotswespen zijn de ingangen en hun lijven besmeurd met geel stuifmeel. Stuifmeel dat bedoeld was voor de larven van de bijtjes. Tronkenbijen durven zelf ook wel stuifmeel stelen uit het nest van soortgenoten. Men verwacht dat het voorkomen van kleine knotswespen zal toenemen omdat meer en meer natuurliefhebbers bijenhotels bouwen.

kleine knotswesp op bijenhotel